October 7

Վանկ

Վանկ կոչվում է այն հնչյունը կամ հնչյունախումբը, որը արտասանվում է միանգամից, մեկ շնչով: Առանց ձայնավորի վանկ չի կարող լինել: Բառի մեջ որքան ձայնավոր կա, նույնքան էլ վանկ կա: Մեկ վանկ ունեցող բառը կոչվում է միավանկ: Մեկից ավելի վանկ ունեցող բառը կոչվում է բազմավանկ: Ը հնչյունը շատ բառերում լսվում է, բայց  չի գրվում: Այդպիսի բառերը վանկերի բաժանելիս ը հնչյունը դուրս է գալիս թաքստոցից և գրվում է.օրինակ՝ նկար- նը-կար, սանր – սա-նըր…

Վանկը լինում է բաց և փակ:

Ձայնավորով վերջացող կամ միայնձայնավորից բաղկացած վանկը կոչվում է բաց վանկ:

Օրինակ՝ մե-ղու, բա-նա-լի, ա-ռու, ա-պա-կի:

Բաղաձայնով վերջացող վանկը կոչվում է փակ վանկ:

Օրինակ՝ ան-տառ, կար-միր, կար-կուտ:

  1. Կազմի՛ր երկվանկ բառեր: Օրինակ՝ կարապ, պարան
կարան,  կաչ, հեստ, նիր, քավ, վիճ, հակ, ղին, պիկ, րապ, ղամբ, րագ, շար, թիլ
պա
 Կակաչ, կաքավ, կավիճ, կաղին, կարապ, կապիկ, կաղամբ, կարագ, կաթիլ։
 Պարան, պահեստ, պանիր, պահակ, պապիկ, պարապ, պաշար։
  1. Գտի՛ր բազմավանկ բառերը ու բաժանի՛ր վանկերի:

Գույն, աշուն, ուսուցիչ, դանակ, գետ, թաշկինակ, այգեպան, փայտ, երեխաներ, բանջարեղեն, օտարական, հողագործ, օդաչու, գարնանային, հեռախոս, բանալի:

Ա-շուն, ու-սու-ցիչ, դա-նակ, թաշ-կի-նակ, այ-գե-պան, ե-րե-խա-ներ, բան-ջա-րե-ղեն, հո-ղա-գոր, օ-դա-չու, գար-նա-նա-յին, հե-ռա-խոս, բա-նա-լի։

  1. Կազմի՛ր եռավանկ բառեր:
Ա, թի, մա, ժա, նա, ծիծեռ, նու, րա, պաս, թեռ, պավեն, գիլ, նիկ, նակ, շակ տակ

Արագիլ,

Ծիծեռնակ ծի-ծեռ-նակ, նապաստակ նա-պաս-տակ,  թիթեռնիկ թի-թեռ-նիկ, ժապավեն ժա-պա-վեն, ապավեն ա-պա-վեն, մա-նու-շակ

 4. Բաժանի՛ր վանկերի թաքնված ը ունեցող բառերը:

 վրան, խնդիր, կրակ, գլուխ, քաղցր, խնձոր, բարձր, շրջան, թխվածք, մթնել, պտույտ, մանր, վագր, նվեր, չմուշկ, փոքր, թմբուկ, թռչուն:

Վը-րան, խըն-դիր, կը-րակ, գը-լուխ, խըն-ձոր, բար-ձըր,  շըր-ջան, թըխ-վածք, մըթ-նել, պը-տույտ, մա-նըր, վա-գըր, նը-վեր, չը-մուշկ, փո-քըր, թըմ-բուկ, թըռ-չուն։

5. Վանկատի՛ր բառերը: Առանձնացրո՛ւ միայն բաց վանկ, փակ վանկ ունեցող բառերը:

աշուն, թագուհի, աղավնի, խեցի, մոլորակ, անտառ, թմբուկ, թռչուն, ընկույզ:

Բաց վանկեր ունեցող բառեր —Թա-գու-հի, ա-ղավ-նի, խե-ցի։

Փակ վանկեր ունեցող բառեր —Ա-շուն, մո-լո-րակ, ան-տառ, թմ-բուկ, թռ-չուն, ըն-կույզ։

October 7

Բազմապատկման ստուգումը բաժանումով

Եթե արտադրյալը բաժանենք արտադրիչներից որևէ մեկի վրա, ապա կստանանք մյուս արտադրիչը:

Օրինակ

408=320 բազմապատկումը ստուգենք բաժանումով:

 Համաձայն կանոնի՝ արտադրյալը պետք է բաժանել արտադրիչներից որևէ մեկի վրա և ստանալ մյուս արտադրիչը:

 Իրոք, 320:8=40: Ուրեմն, բազմապատկումը ճիշտ է կատարված:

  1. Կատարի՛ր բազմապատկումը և արդյունքը ստուգի՛ր բաժանումով:
  • 723 x 6 =
   723
  X  6
  4338
      

4338:6=723

  • 126 x 90 =
    126
     90
  11340
       

11340:90=126

  • 811 x 65 =
   811
    65
  4055
 4866 
 52715

52715:65=811

  • 621 x 920 =
   621
   920
 12420
5589  
571320
      

571320:920=621

  1. Բաժանումով ստուգի՛ր՝ ճիշտ է արդյոք կատարվել բազմապատկումը:
  • 715 x 40 =28600, 28600:40=715
  • 624 x 42 =26208, 26208:42=624
  624
   42
 1248
2496 
26208

3․ Կատարի՛ր գործողությունները.

  • 12 տարի – 6 ամիս=11 տարի, 6 ամիս
  • 6 դար – 28 տարի=5 դար, 72 տարի
  • 5 ժ 12 ր – 52 ր=4 ժամ, 20 րոպե
  • 5 տարի 2 ամիս – 8 ամիս=4 տարի, 6 ամիս
  1. Հայկուհու և Արմենուհու մտապահված թվերի տարբերությունը 400 է, իսկ գումարը՝ 1000 : Ո՞ր թվերն են մտապահել նրանք:

1.1000-400=600

2.600:2=300

3.300+400=700

Պատ․՝700, 300 թվերը

Լրացուցիչ

1.Գրետան, Աննան ու Լուսինեն ունեն 72 ուլունք: Եթե Գրետան իր ուլունքներից 2-ը, իսկ Աննան 5-ը նվիրեն Լուսինեին, ապա երեքն էլ կունենան հավասար թվով ուլունքներ: Քանի՞ ուլունք ունի նրանցից յուրաքանչյուրը:

1.72:3=24

2.24+2=26

3.24+5=29

Պատ․՝ Գրետան 26, Լուսինեն 24, Աննան 29:

2.Գտի՛ր անհայտ բաղադրիչը.

  • 9688: 7 = 1384
  • 3700 =14800 : 4
  • 4494 : 321 = 14
  • 32 = 3264 : 104448