Աշնանային ամենամյա 20-րդ հավաք․Կոմիտասյան օրեր

Կոմիտասյան օրերը 5-6րդ դասարաններում

• Տեղեկություններ Սահյանի ևԿոմիտասի կյանքից. ո՞վ է Կոմիտասը, ի՞նչ գիտեք նրա մասին

Համո Սահյանը ծնվել է 1914 թվականի ապրիլի 14-ին Սիսիանի շրջանի (այժմ՝ Սյունիքի մարզ) Լոր գյուղում։ Սահյանը սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում, որտեղ իբրև ուսուցիչ աշխատել էին բանաստեղծներ Գառնիկ Քալաշյանը և [[Ակսել Բակուն ց]]ը։ Նա անձամբ չէր տեսել Ակսել Բակունցին։1927 թվականին Հ. Սահյանը տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթություն։ 1935 թվականին ընդունվել և 1939 թվականին ավարտել է Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժանմունքը։ Աշխատել է Սիսիանի շրջանային թերթում (1937–1938), Բաքվի «Խորհրդային գրող» ամսագրում (1938–1941) որպես գրական աշխատող։ Որպես Կասպիական նավատորմի նավաստի, մասնակցել է նաև Հայրենական մեծ պատերազմին (1941–1945 թթ.)։ 1944 թվականին Ստեփան Զորյանի հրավերով գալիս է Երևան և բնակություն հաստատում նրա տանը։ Հենց Զորյանի օգնությամբ է Սահյանը ստեղծել իր առաջին գիրքը՝ «Որոտանի եզերքին» վերնագրով։ Զորյանի ուշադրությանը Սահյանը պատասխանել է ձոն-նվիրումով, որում եղել են այսպիսի տողեր.

Դուք հոր նման խիստ եք եղել,Ու հոր նման ներող,Ձեր խորհուրդը խորն է եղելՈւ խրատը՝ գերող։

Պատերազմից հետո աշխատել է «Կոմունիստ» թերթում (1945-1951), այնուհետև՝ Երևանի «Ավանգարդ» թերթում (1951-1954) և «Ոզնի» հանդեսում (1954-1965)։ 1965–1967 թվականներին եղել է «Գրական թերթ»-ի գլխավոր խմբագիրը։

Նրա մասին արտահայտվել է Հրանտ Մաթևոսյանը, Վահագն Դավթյանը, Կայսին Կուլիևը (բալկար բանաստեղծ), Ալլա Մանչերկոն ( ռուս քննադատ), Լև Օզերովը ( ռուս բանաստեղծ)։

Մահացել է 1993 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում։ Թաղվել է Կոմիտասի անվան պանթեոնում։

Իմ սիրելի Կոմիտասը 

• Ծանոթացում Կոմիտասի բանաստեղծություններին․ գեղարվեստական պատկերները Կոմիտասի բանաստեղծություններում․ կարդում ենք Կոմիտաս

Ես եմ

Ես քու սերն եմ,
Սիրուդ ջերն եմ,
Մենավոր.

Ես եմ քո կին,
Դու՝ իմ հոգին
Հենավոր։

Ձայնդ հնչեց սիրո կայծակ շեշտակի,
Հոգիս շնչեց գարուն-փայլակ հեշտակի։

Շունչդ առա կուռ ծոցերով՝
Գրիչ դառա հուր բոցերով։

Բոլոր բանասնեղծություններից ես ընտրեցի այս մեկը որովհետև այն ինձ շատ դուր եկավ։

Ի՞նչ մտքեր ծնվեցին բանաստեղծությունը կարդալիս:

Բանասնեղծությունը սիրո, քնքշության, մասին էր։

Ինչպե՞ս կվերնագրեիր բանաստեղծությունը:

Կոմիտասի սերը։

• Բանաստեղծությունների բերանացի ուսուցում, տարածում https://youtube.com/shorts/gAFlr08NijY?si=3JeTn6iUnet1izXl
• ․ ընթերցումներ
• Կոմիտասը ընտանիքում—Քանի որ մայրիկս ու տատիկս երաժիշտներ են մեր տանը շատ հաճախ է հնչում Կոմիտաս։ Մայրիկս նվագում է ջութակ և նրա սիրելի երաժշտությունն է <<Հով Արեք>>, <<Ծիրանի Ծառ>>, <<Ալ Այլուղս>> իսկ տատիկս հաճախ երգում է <<Լորիկ>>։
• կոմիտասյան ֆլեշմոբ
• Կոմիտասի երգերը լսելիս…

Կոմիտասի երգերը լսելիս ես հուզվում եմ։ Իմ ամենասիրելի երգերն են՝

Հայր Մեր

Տեր Ողորմեա

Քաղհան Կանեմ Նուբայրով

Լորիկ

Այլ Այլուղս

• Ստեղծագործական աշխատանք՝ «Կոմիտասյան երաժշտությունն իմ կյանքում», « Երաժշտությունն իմ կյանքում»ստեղծագործական-վերլուծական աշխատանք. Ի՞նչ երաժշտություն եմ նախընտրում, ինչո՞ւ եմ հենց դա նախընտրում:

Ես տարբեր երաժշտություն եմ լսում և ինձ դուր է գալիս դասական և ջազզ երաժշտություն և ես այդքան չեմ սիրում ռոք երաժշտությունը։

Ես լսում եմ դարբեր տեսակի երաժշտություն, սիրում եմ հանգիստ և արագ երաժշտություն, սիրում եմ պարային երաժշտության տակ պարել և ուրախանալ, լսում եմ տարբեր լեզուներով երգեր, ես շատ եմ սիրում երբ մենք ճամփորդությունների ժամանակ երքում ենք տարբեր երգեր հատկապես երբ այցելում ենք վանքեր ու երգում ենք Կոմիտաս, Հայր մեր, Տեր ողորմեա։

Մեր տանը միշտ հնչում է երաժշտություն ու շատ տարբեր ոճերի։ Ես այդան շատ չեմ սիրում ռոք երաժշտություն, այն շատ աղմկոտ ու գժական է։

Բովանդակությունը՝

Կոմիտասի մասին
Ճանապարհ
Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ
Աշուն օր
Բանաստեղծություններ՝ ընտրությամբ

Կոմիտաս

Posted on 30.09.2018 by magnifier4

Ծառեր, թըփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սընաւ։

Սաղարդ–սաղարդ սարսելով,
Ոսկի տերեւ դարսելով
Աշուն քընավ։

Տարափ ու բուք փըչելով,
Վայուն–մայուն ճըչելով՝
Աշուն ծընավ։

1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բացատրիր:

Սարսել—Սոսկալ, սարսափել:

Դարսել—Շարել իրար վրա:

Տարափ—Հորդ անձրև:

1. Տարվա ո՞ր եղանակն է նկարագրված բանաստեղծության մեջ:

Աշուն։

1. Վերնագրիր բանաստեղծությունը:

Աշուն ծնում է։

1. Վերնագրիր բանաստեղծության յուրաքանչյուր տունը:

Աշուն սնավ

Ծառեր, թըփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սընաւ։

Աշուն քնավ

Սաղարդ–սաղարդ սարսելով,
Ոսկի տերեւ դարսելով
Աշուն քընավ։

Աշուն ծնավ

Տարափ ու բուք փըչելով,
Վայուն–մայուն ճըչելով՝
Աշուն ծընավ։

1. Նկարիր բանաստեղծության այն տունը, որն ամենաշատը հավանեցիր:

Ես հավանեցի այս մասը՝

Ծառեր, թըփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սընաւ։

1. Անգիր սովորիր բանաստեղծությունը:

1. В какой стране находится единственное сохранившееся чудо света?

а) в Египте 

б) в Италии

в) в Византии

г) в Англии

2. Что вавилонский царь Навуходоносор приказал создать для своей жены?

а) пирамиду

б) маяк

в) висячие сады 

г) бассейн

3. В Эфесе был сооружен…

а) храм Зевса

б) храм Артемиды  

в) храм Перуна

г) храм Рамзеса

4. Назовите имя фараона, для которого было возведено одно из семи чудес света.

а) Эрехтейон

б) Зевс

в) Хеопс  

г) Арагон

5. Как называется остров в Эгейском море, на котором стояла гигантская статуя, считающаяся одним из семи чудес света?

а) Крит

б) Самос

в) Эвбей

г) Родос  

6. Александрийский маяк был разрушен…

а) при военных действиях

б) во время землетрясения  

в) во время пожара

г) во время наводнения

7. К семи чудесам света не относится…

а) Галикарнасский мавзолей

б) Вавилонская башня

в) Александрийский маяк

г) пирамида Хеопса

8. В какой стране располагался храм Зевса, в котором находилась статуя Зевса Олимпийского?

а) в Испании

б) в Дании

в) в Албании

г) в Греции 

9. На каком острове был построен Александрийский маяк?

а) на острове Сулавеси

б) на острове Фарос  

в) на острове Ява

г) на острове Гаити

Տեսական մաս

Այն բնական թիվը, որն ունի միայն երկու բաժանարար՝ ինքը և 1-ը, կոչվում է պարզ թիվ։

Այն բնական թիվը, որը իրենից և 1-ից բացի ունի նաև այլ բաժանարարներ, կոչվում է բաղադրյալ թիվ։

1 թիվը ո՛չ պարզ է, ո՛չ բաղադրյալ, քանի որ ունի միայն մեկ բաժանարար։

Ամենափոքր պարզ թիվը 2-ն է, հաջորդ պարզ թվերն են՝

3,5,7,11,13,17,19,․․․

48 -ը բաղադրյալ թիվ է, այն բացի 1 -ից և 48 -ից, բաժանվում է նաև 2 -ի:

Գտնենք 48 -ի բոլոր բաժանարարները՝ ներկայացնենք այդ թիվը պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով: Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելիս օգտագործում են բաժանելիության հայտանիշները և կիրառում՝ սյունակով գրառում: Բաժանելին գրվում է ուղղահայաց գծից ձախ, բաժանարարը՝ աջ, իսկ քանորդը՝ բաժանարարի տակ:

48	2
24	2
12	2
6	2
3	3
1

Ստանում ենք՝ 48=2⋅2⋅2⋅2⋅3, ընդ որում ստացված բոլոր արտադրիչները՝ 2 -ները և 3-ը պարզ թվեր են:

Այժմ թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտնենք նրանց ընդհանուր  պարզ արտադրիչները․

Օրինակ՝   6 և 10 թվերի ընդհանուր  պարզ արտադրիչները  գտնելու  համար    6 և 10 թվերը   վերլուծենք պարզ արտադրիչների։

6	2
3	3
1

10	2
5	5
1

6=2‧3,      10=2‧5,   2-ը կոչվում է  6 և 10 թվերի ընդհանուր  պարզ արտադրիչ։

Այն բնական թվերը, որոնք ընդհանուր պարզ արտադրիչներ չունեն, կոչվում են փոխադարձաբար պարզ թվեր։

Փոխադարձաբար պարզ են այն թվերը, որոնց ընդհանուր բաժանարարը միայն 1-ն է։

Օրինակ՝ 5 և 7 թվերը փոխադարձաբար պարզ թվեր են։

Առաջադրանքներ

1․ Թվերը  վերլուծեք  պարզ արտադրիչների։

• 14=2, 7, 1

14	2
7	7
1

• 21=3, 7, 1

21	3
7	7
1

• 15=3, 5, 1

15	3
5	5
1

• 16=2, 8, 4, 1

16	2
8	8
1

• 25=5, 1

25	5
5	5
1

• 32=2, 4, 8, 1

32	2
16	4
4

• 42=2, 6, 7, 1

42	2
21	3
7	7
1

• 60=2, 3, 6, 10, 1

60	2
30	3
10	10
1

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ընդհանուր  պարզ արտադրիչները

• 14 և 10=2, 7 և 2, 5 =2
• 10 և 25=2, 5 և 5 =5
• 15 և 20=3, 5 և 2, 4, 5, 10 =5
• 24 և 15=2, 3, 4, 6, 8, 12 և 3, 5 =3
• 8 և 12=2, 4 և 2, 3, 4, 6 =2, 4
• 12 և 10=2, 3, 4, 6 և 2, 5 =2
• 16 և 28=2, 4, 8 և 2, 4, 7 =2, 4
• 10 և 3=2, 5 և 3, 1 =0
• 7 և 8=7, 1 և 2, 4 =0
• 5 և 12=5, 1 և 2, 3, 4, 6 =0

Published by

anipanyan

on

26.09.2025

Գրի՛ր շարադրություն <Աշնան գույները> վերնագրով։ Քո շարադրության մեջ գործածիր հետևյալ բառակապակցությունները․
Աշնան արև, տերևաթապ ծառեր, գունավոր բնություն, զով քամի, հասուն և հյութալի մրգեր, բերքահավաք։

Մի օր տնից զգացի մի զով քավի։

Ես գնացի պատուհանից նայեցի և տեսա գունավոր բնություն։

Ես պարկեցի մի ծառի տակ և տեսա հասուն և հյութալի մրգեր։

Ես դուրս եկա տնից ու տեսա տերևաթափ ծառեր։

Եվ կենդանիները բերքահավաք են անում։

Եվ հանկարծ վրաս աշնան արևի շող եկավ։

Աշունը շատ գունավոր է և գեղեցիկ։